From Sterwiki

Epilepsie (of vallende ziekte) is een ziekte waarbij regelmatig aanvallen optreden van abnormale elektrische ontladingen van de hersencellen, resulterend in een toeval (insult). Niet-medici spreken het meestal uit als epiLEPsie, artsen als epilepSIE.


Epilepsie kan aangeboren zijn en geen aantoonbare oorzaak hebben. Verworven epilepsie kan na hersenbeschadiging ontstaan, bijvoorbeeld na een geboorteletsel, na een ernstige hersenschudding of als gevolg van doorbloedingsstoornissen (beroerte). Andere oorzaken voor epilepsie zijn prikkeling door een hersengezwel of door een hersenontsteking.



De diagnose epilepsie wordt gesteld op grond van de kenmerkende verschijnselen en aan de hand van een elektro-encefalogram (EEG ofwel hersenfilm), dat bij de verschillende soorten aanvallen kenmerkende stoornissen laat zien. Bij verdenking op een onderliggende aandoening wordt hier onderzoek naar gedaan. Soms kan deze behandeld worden.

Soorten epilepsie

Epilepsie kan grof worden ingedeeld in vier soorten:

1. Partiële epilepsie
   
2. Gegeneraliseerde epilepsie
   
3. Epilepsie, waarvan niet vaststaat of zij plaatsgebonden of gegeneraliseerd is
   
4. Speciale syndromen
   

Partiële epilepsie

Bij partiële epilepsie ontstaat door plaatselijke elektrische ontladingen hypofunctie van het betreffende hersendeel. Als het alleen bij dit hersendeel blijft, ziet een aanval er vaak als volgt uit:


De aanval begint vaak met bijvoorbeeld een vreemd gevoel in de buik, een reuk- of smaakhallucinatie of bijvoorbeeld een spraakstoornis (afasie). Daarna wordt de patiënt afwezig en gaat smakken, kauwen of een eenvoudige handeling uitvoeren. Deze aanvallen duren minuten tot een kwartier. Soms vertoont de patiënt tijdens de aanval voor hem vreemd, agressief gedrag.



‘’’Jackson-epilepsie’’’ is een vorm van partiële epilepsie. Een typische Jackson-aanval begint met tintelingen in een hand. Deze begint te schokken en dit verspreid zich over de gehele lichaamshelft. Soms ontstaat daarna bewustzijnsverlies.

Gegeneraliseerde epilepsie

De meest bekende en dramatische epileptische aanval is de gegeneraliseerde toeval (grand mal). Hierbij worden plotseling alle hersencellen door de elektrische ontladingen geprikkeld. Aan zo'n aanval gaat vaak een vreemd gevoel van onwel zijn vooraf. Bij de aanval zelf verliest de patiënt het bewustzijn en ontstaat een algehele verkramping van het lichaam. Hierbij kan een tongbeet voorkomen. Na enkele seconden ontstaan steeds heftiger spierschokken. De ogen staan vaak open en zijn weggedraaid. Er is nogal eens incontinentie voor urine. Omdat de ademhaling even stokt door de kramp, wordt de patiënt eerst rood en daarna blauw. Dan volgt een blazende ademhaling met schuim op de mond. Na de spiertrekkingen volgt een tot 15 minuten durende bewusteloosheid, waaruit de patiënt vaak in een verwarde toestand ontwaakt. Dergelijke aanvallen kunnen elkaar soms voortdurend opvolgen, zodat het bewustzijn tussendoor in het geheel niet meer helder wordt (status epilepticus). Dit is een gevaarlijke toestand, omdat door zuurstofgebrek hersenbeschadiging kan optreden.

Epilepsie bij kinderen

Bij kinderen komt epilepsie soms op een andere manier tot uiting dan bij volwassenen. Het belangrijkst bij kinderen zijn de zogeheten absences. Dit zijn aanvallen die vooral optreden tussen 4 en 12 jaar. Er zijn kortdurende bewustzijnsdalingen waarbij het kind een wazige uitdruking heeft met spierschokjes rond mond en oogleden. Daarna gaat het kind verder met z'n bezigheden. Deze aanvalletjes kunnen vele malen per dag voorkomen. Het lijkt dan of het kind zit te dagdromen. Na de puberteit kunnen de aanvallen zonder restverschijnselen spontaan ophouden.

Veel ernstiger zijn de zogenoemde salaamkrampen, dit is een vorm van epilepsie die optreedt vanaf de geboorte tot het 1-2e levensjaar. Vaak is sprake van hersenbeschadiging bij de geboorte. Deze aanvallen bestaan uit plotselinge stuiptrekkingen van hoofd met romp, gecombineerd met strekken van de ledematen, waarna alles slap neervalt. Ondanks een goede medische behandeling kunnen deze kinderen ernstig geestelijk gehandicapt worden en ontwikkelt zich vaak een spasticiteit. Dit geldt ook voor het zogenoemde Lennox-syndroom. Dit is een vorm van epilepsie die kan optreden bij twee- tot vijfjarige kinderen met hersenbeschadiging. Aanvallen van spierschokken aan hoofd, schouders en armen worden afgewisseld met plotselinge slapte, waarbij het kind even valt of in elkaar zakt. Later ontstaan vaak gegeneraliseerde aanvallen.

Koortsstuipen zijn epileptische aanvallen bij kinderen van 6 maanden tot 4 jaar, die op kunnen treden wanneer de lichaamstemperatuur plotseling sterk stijgt (koorts). Deze stuipen kunnen zich tijdens een volgende koortsperiode herhalen. De kans dat zich bij kinderen met koortsstuipen later epilepsie ontwikkelt, is iets verhoogd maar toch nog steeds niet groot.

Behandeling

De behandeling van epilepsie bestaat voornamelijk uit het toedienen van geneesmiddelen die het zenuwstelsel minder prikkelgevoelig maken. Het effect van de behandeling wisselt zeer per persoon. De epilepsiepatiënt kan het beste een regelmatig leven leiden om ook op deze manier overprikkeling van het zenuwstelsel en ontregeling te voorkomen. Helaas zijn vele activiteiten (zwemmen, autorijden) niet toegestaan voor epilepsiepatiënten aangezien ze zichzelf en anderen bij een aanval ernstig letsel zouden kunnen toebrengen. Auto- of brommerrijden mag pas als het EEG normaal is, na een periode van twee jaar zonder aanvallen.


Anti-epileptica:

• valproïnezuur
  
• fenytoïne
  
• clonazepam
  
• carbamazepine
  
• topiramaat
  
• diazepam (bij status epilepticus)
  

Verklaringen

De oorzaak van epilepsie is vooralsnog onbekend maar wetenschappelijk onderzoek suggereert dat epilepsie komt door een verstoring in de verhouding van inhibitoire (remmende) zenuwcellen (voornamelijk GABA) en excitatoire (stimulerende) zenuwcellen (voornamelijk glutamaat). Deze verstoring ontstaat tijdens de ontwikkeling van de hersenen na de geboorte. Bepaalde typen zenuwcellen nemen hun vorm aan onder invloed van de stof BDNF, Brain-derived Neurothrophic Factor. Hoe meer BDNF des te meer inhibitoire zenuwcellen gevormd worden.

Wat te doen bij een aanval

Template:NavigatieBoven
Tijdens een aanval moet de patiënt zonodig tegen letsels worden beschermd. Probeer het slachtoffer zo neer te leggen dat hij zich niet aan meubels en dergelijke kan verwonden, als de patiënt verslapt, dan stabiele zijligging. Om te voorkomen dat een patiënt zich tijdens een epileptische aanval tot bloedens toe op de tong bijt, wordt vaak aangeraden iets tussen zijn tanden te stoppen, maar eigenlijk is dat altijd te laat en kan juist schade aan tanden e.d. geven, de hulpverlener kan er zelf ook schade door oplopen b.v. aan de vingers. De verwondingen van de patiënt(tong- of wangbeet) genezen meestal snel.

categorie:Aandoening
categorie:Neurologische aandoening

da:Epilepsi
de:Epilepsie
en:Epilepsy
fi:Epilepsia
fr:Épilepsie
he:כיפיון
it:Epilessia
ja:てんかん
pl:Padaczka
pt:Epilepsia
sv:Epilepsi